|
On y?lda bir hayat?n?z? yeniden gözden geçirmeniz ve gelece?e ili?kin beklentilerinizde, hayat tarz?n?zda, sorunlar? çözü? ?eklinizde radikal de?i?iklikler yapman?z gerekir. Siz bunu yapmasan?z bile hayat bunu yapmaya sizi zorlayacakt?r. O yüzden insanlar 20 ya??nda, 30 ya??nda, 40 ya??nda ve 50 ya??nda önemli de?i?imler ya?arlar ve bir k?sm? bu ya?larsa bunal?m geçirir. Çünkü, art?k ba?kalar?n?n ona bak??? de?i?mi?tir, sa?l?k durumu de?i?mi?tir, etraf?ndaki insanlar de?i?mi?tir. Onun da de?i?mesi gerekmektedir. Her on y?lda bir bu ya?an?r. O yüzden 10'un katlar? olan ya?lar çok zor ya?lard?r.
Tabi ki bu bizim 10'luk sistemi kullanmam?z yüzünden ve 10 y?ll?k dönemin insan hayat?n? bölümlendirmek için uygun bir dönem olmas?ndan kaynaklan?r. 8'lik sistem kullan?lsayd? belki bu dönem sekiz y?la inebilirdi ancak ya?ad???m?z ko?ullarda bu dönem 10 y?ld?r. ?? ilanlar?nda bile "30 ya?? a?mam??", "40 ya?? a?mam??" ibarelerine rastlars?n?z. Sizin kendiniz 20 ya??ndaki gibi enerjik vee sa?l?kl? hissetmeniz bile önemli de?ildir. Art?k yeni bir s?n?fland?rmaya tabisiniz ve oyunun kurallar? da sizin için de?i?mi?tir. Her ?eyi yeniden sorgulaman?z, kendinizi yeniden olu?turman?z ve gelecek on y?lda sizi idare edebilecek bir düzeni oturtman?z gerekir.
Bu on y?ll?k dönüm noktalar?ndan en ac?mas?z olan?n?n 30 ya? oldu?unu söyleyebiliriz. Çünkü 20 ya??n?n üzerine 10 ya? daha eklenmi? oluyor ve ya??n?z %50 artm?? oluyor. Oysa 40 ya??nda ya??n?z 30 ya??na göre %33, 50 ya??nda da ya??n?z 40 ya??na göre %25 artt???ndan bu art?k sizin için o kadar radikal bir de?i?im olmuyor. Elbette sa?l?k sorunlar? konusunda ayn? ?eyi söylemek mümkün de?ildir. Ya?am deneyimi ve hayata bak?? anlam?nda söylüyoruz. 50 ya??ndaki birisi 40 ya??ndaki birisinden hayat deneyimi aç?s?ndan öyle aman aman bir farka sahip de?il demek istiyoruz.
Psikologlar bu on ya?l?k dönüm noktalar?n?n psikolojik oldu?unu, insanlar?n bunu abartt?klar?n? ve normal hayatlar?na ayn? ?ekilde devam etmeleri gerekti?ini söylerler. Fakat i?te örne?in i? ilanlar?n? verenler onlarla ayn? fikirde de?il. ?nsan?n her on y?lda bir yapabilecekleri ?eylerin say?s? azal?yor ve çok daha k?s?tl? ?eyler aras?ndan seçim yapabiliyor. Hele hele bizim gibi bir zamanlar çok genç bir nüfusa sahip olup da h?zla ya?lanan bir toplumda. Çünkü bizde, 40 hatta 30 ya? üstü insanlar ya?l? görülüyor ve onlar?n topluma verimli bir ?ekilde katk?da bulunmaya devam etmesi hakk?nda hiçbir önlem al?nmam???t?r. Örne?in ABD'de oldu?u gibi i? ilanlar?ndaki ya? ayr?mc?l??? yasaklanmam?? ve cezai müeyyideye tabi tutulmam??t?r.
Bizim toplumumuzda bu on y?ll?k dilimlerin birinden di?erine geçi? travmatiktir. Dolay?s?yla bu geçi?e al??mak ve adapte olmak da öyle kolay de?ildir. Toplumun da nüfustaki bu ya?lanmaya gecikmeli de olsa uyum sa?lamaya çal??t???n? görüyoruz ve örne?in art?k 30 ya??n ya?l?l?k s?n?r? gibi alg?lanmad???n? tersine 30-40 ya? aras?n?n çok verimli bir dönem oldu?unun farkedildi?ini gözlemliyoruz. Fakat hala geçmi?ten gelen ve h?zla ya?lanan o genç nüfus dalgas? ABD'de "baby-boomer" (bebek patlamas?) ku?a??n?n etkisine benzer bir etkiyle ülkeyi ele geçiriyor. O nüfus dalgas? ebeveyn olmaktan ç?k?p tamamen ya?lan?nca biz de ABD'deki gibi 60 ya??nda bir banka memuru görebiliriz belki.
Bütün bunlar toplumsal olarak o anla ve o günle çok fazla me?gul olmam?zdan ve gelece?i oluruna b?rakmam?zdan kaynaklan?yor. Oysa nüfusun h?zla ya?lanmas?n?n ne tür sorunlar getirece?ini bugünden tahmin etmek ve önlem almak mümkündür. Ayr?ca nüfusun h?zla ya?lanmas?n?n çözümü onlar ya?land???nda onlara bakabilsinler diye daha çok çocuk yapmak da de?ildir. H?zla modernle?en, kentlile?en ve i?szili?in yayg?n ?ekilde kronikle?ti?i bir ülkede insanlardan çok çocuk yapmalar?n? beklemek gerçekçi de?ildir.
Bunun d???nda gerekli kurumlar?n olu?turulmas? ve kanuni düzenlemelerin ?imdiden yap?lmas? gerekir. En ba?ta da i? piyasas?ndaki ya? ayr?mc?l???n?n üzerine gidilmesi zorunludur. Art?k insanlar daha iyi tedavi imkanlar? ile daha ileri ya?larsa sa?l?kl? kalabildikleri halde nüfus ya??n? sa?l?kl? ve üretken olman?n bir ölçüsü olarak görmek çok geride kalm?? bir anlay??t?r. Bu konular?n üzerine gidildi?i zaman insanlar?n on-ya? krizine girmelerine de çok fazla gerek kalmayacakt?r.
|