Aslında bu konuda Arap ülkeleri çok daha kötü durumdalar ama Türkiye de bir Akdeniz ülkesi olmanın özelliklerini gösteriyor. Yazın eğitim başta olmak üzere bir çok sektör tatile çıkıyor. Çalışan kesim de tatillerini yazın kullanmayı tercih ediyor. Bu aslında ülke için ekonomik bir kayıp da oluşturuyor.

Tatil yapmak belki herkesin hakkı ve tatil çok büyük bir ihtiyaç fakat herkesin tatilini aynı dönemde yapması bizim gibi ülkeler için büyük bir lüks. Tabi ki, mevsim koşulları da yazın çalışmayı zorlaştırıyor fakat bir kısım insanların çalışabiliyor olması yazın aslında çalışılabileceğini gösteriyor. Oysa meclis ve adalet mekanizması dahil devlet birimleri yazın toptan tatile çıkıyorlar.

Aynı şey hafta sonu için de geçerli. Haftada iki gün tatil herkesin hakkı ama herkes tatilini aynı iki gün yapmak zorunda değil. İyi ki AVM'ler açıldı da hafta sonunda da çalışılabildiği görüldü. Orada çalışanlara hafta içi izin verildiğinde dünyanın sonunun gelmediği ve kimsenin de iflas etmediği görüldü.

Üstelik herkesin aynı günlerde tatil yapması tatili de tatil olmaktan çıkarıyor. Herkes gidip aynı yerleri dolduruyor ve tıkış-tıkış bir tatil yaparak sanki görevini yerine getiriyor. Oysa insanların tatilleri (öğrenciler ve devlet kurumları dahil) yıl içine yayılsa o zaman bütün yıla ve bütün günlere yayılmış bir üretim ve tatil sözkonusu olacaktır.

Bu şekilde insanların tatil hakları ellerinden alınmış olmuyor. Tam tersine onlara daha sakin ve daha dinlendirici bir ortamda tatil yapmaları imkanı sağlanmış oluyor. Hadi diyelim ki kışın üç ay tatil imkanları sınırlıdır. Peki, yaz aylarına sıkıştırılmış olan tatiller bahar aylarını kapsayacak şekilde genişletilemez mi? Deniz dışında alternatif tatil seçenekleri bulunamaz mı?

Okullar örneğin aynı zamanda başlamak ve tatile girmek zorundalar mı? Diyelim ki üniversite sınavları gibi merkezi sınavlar var. Bu sınavlar aynı anda yapılmak zorunda mı? Okullar bölge bölge ayrılıp farklı tarihlerde sınava giremezler mi? Sınav stresini bütün ülke aynı anda yaşamak zorunda mı ya da başka stresleri? Bütün bu yükler bütün yıla daha eşit dağıtılsa olmaz mı?

Herkesin tek bir ordunun neferleriymiş gibi aynı anda işbaşı yapıp aynı anda tatile çıkması hem ekonomik anlamda verimli değildir, hem de insanların yaşam kalitesini aşağı çekmektedir. Fakat bir kere öyle alışıldığı için, onca yeni teknolojik imkana rağmen biz hala bütün ülkeyle aynı anda nefes alıp vermek zorunda kalıyoruz. Kimse de ya bundan şikayetçi değil ya da böyle bir sorun olduğunun farkında değil. Yoksa, sorarlardı niye herkes aynı anda tatil yapıyor diye?

Bir çok insan bir hedefi kendisi için belirlediğinde, artık onu ölüm-kalım meselesi yapar ve ona ulaşmak için her şeyi yapmaya başlar. Oysa hayatta ölüm-kalım meselesi yapılacak bir hedef varsa bile bu geçici bir durumdur çoğunlukla. Gerçekte, hedeflerin çoğu böyle değildir. Sadece onu isteyen kişin gözü karardığı için, hayalinde onu fazla büyütüp detaylandırdığı için onu öyle zannetmektedir.

Bu daha çok çocuklarda görülen bir davranıştır. Pamuk şeker ister almayınca saatlerce ağlayabilir. Oysa alsanız bu sefer de bir hayal kırıklığına uğrar. Bu muymuş yani der. Bu davranış ne gariptir ki yetişkinlerde de çok yaygındır ama onlar bunu saklamasını bilirler. Yine de bu davranışları aşırılaştığında iyice sırıtır ve bir çocuktan çok daha sevmsiz bir görüntü verirler. İşin kötüsü bunun farkında olmamalarıdır.

Bir hedefe hemen şimdi ulaşmak için varınız yoğunu ortaya koyan kişi mutlaka ama mutlaka bazı insanları üzmekte, onları ezmekte, onlara eziyet etmekte, onları ezip geçmek istemektedir. Çünkü hayatta hedeflerimize ulaşmamıza engel olanlar çoğunlukla başka insanlardır. Eğer çok kararlıysak onlara zarar vermeyi göze almamız gerekir. Bu ise iş bitiricilik ya da hedefe kilitlenmek değildir. Bunun övünülecek bir tarafı yoktur.

Bu tür durumlarda en güzel yöntem tek bir hedefe takıntılı bir şekilde kilitlenmek yerine kendine değişik alanlarda çok sayıda hedef belirlemektir. Bir konuda bir tıkanıklık varsa ve ilerleme sağlanamıyorsa o alan oluruna bırakılır ve ilerlemenin ve bir şeyler yapmanın mümkün olduğu başka bir alana yönelinir. Bu anlamda insanın hobilerinin olması çok yararlıdır. Hobiler insanın fazla enerjisinin yıkıcı olmaktan çıkıp yapıcı olmasını sağlar.

Buradaki kilit nokta da bu farklı alanların mümkün olduğunca birbiriyle bağlantısının az olmasıdır. Bu açıdan sivil toplum kuruluşları (STK'lar) da çok yararlıdır. Bu şekilde insan bütün enerjisini işe yoğunlaştırmaz ve işyeri arkadaşlarına zorluk çıkarmaz. Çünkü aslında insanlar tam zamanlı çalışsalar da işyerlerinde her zaman yeteri kadar iş yoktur. Bu zamanlarda iş dışı uğraşlar fazla enerjiyi emer. iş çok yoğunlaştığı zaman da o fazla uğraşlar kolayca rölantiye alınır ve işe yoğunlaşılır.

Bu makam elde etme konusunda da geçerlidir. İşteki makamlar sınırlıdır ve bunu hırs haline getirmek yanlıştır. Oysa işte altt düzeyde bir ünvanı olan bir kişi bir STK'da yönetici olabilir ya da bir spor dalında başarı elde edebilir. Bu onun makam elde etme ihtiyacını, takdir görme ihtiyacını tatmin eder ve işte saldırgan davranmaz, şartları zorlamaz, insanlara sıkıntı ve zarar vermez.Sürekli savaşmamız gereken ve dizginlememiz gereken şey kendi hırsımızdır. Çünkü bizim hırsımız, acele ile bir yere gelme ya da kayıpları telafi etme isteğimiz mutlaka ama mutlaka suçsuz birilerine zarar verir. Bunun istisnası çok azdır.

Hırsı ve fazla enerjiyi dizginlemenin en verimli yolu iş dışındaki başka alanlarda gönüllü ve esnek yükler almaktır. Bu yükler istediğiniz zaman bırakabileceğiniz ve sonra tekrar alabileceğiniz yükler olmalıdır. Bu şekilde gözünüzü hastalıklı bir şekilde ve takıntı halinde tek bir hedefe dikmez, insanlara sıkıntı vermez ve kendinizi de ileri yaşlarda bir pamuk şeker için ağlayan küçük çocuk konumuna düşürmezsiniz. İnsanlarla aranız bozulmaz, dostluklarınız devam eder ve duymak istemediğiniz sözler işitmezsiniz. Tabi, gururunuzu kırıp hırslı olduğunuzu anlar ve onunla mücadele etmeye başlarsanız.

Zaten, insanlar başkalarıyla mücadele ettiklerinin onda birisi kadar kendi hırslarıyla ve çirkinlikleriyle mücadele etselerdi dünya çok daha güzel bir şey olurdu. Hırs kimseye mutluluk getirmemiştir, sizden hırsınızdan bir ana önce kurtulun.